Luật Đất đai 2024: Những bất cập và đề xuất sửa đổi để hài hòa lợi ích

Gánh nặng chi phí chuyển đổi đất

Chị Lê Phước Thiên Thư (Củ Chi, TP.HCM) cần sửa chữa và mở rộng căn nhà cũ. Chị làm hồ sơ chuyển đổi phần đất liền kề lên thổ cư, tuy nhiên, theo bảng giá đất mới mức thuế phải nộp lên đến gần 600 triệu đồng, vượt xa khả năng chi trả. Chị Thư chia sẻ nguyện vọng có chính sách hợp lý để người dân có chỗ ở ổn định.

Kể từ khi bảng giá đất mới được áp dụng tại TP.HCM, lượng hồ sơ xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại các văn phòng bất động sản đã giảm mạnh, chỉ còn 1/10 so với trước. Theo anh Hoàng Việt - Chuyên viên bất động sản tại Củ Chi, giá đất thổ cư đã tăng gấp 10-20 lần, đẩy chi phí chuyển đổi lên 250-300%, trở thành bài toán khó với người dân.

Giải pháp từ chuyên gia và cơ quan quản lý

Trước những bất cập trên, các chuyên gia đã đưa ra nhiều đề xuất để giải quyết.

Luật sư Nguyễn Đức Hữu - Đoàn Luật sư TP.HCM đề nghị miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức cho người dân chưa có nhà duy nhất hoặc cho phép đóng trước 10-20%. Ông cảnh báo nếu không chuyển đổi hợp pháp được, người dân có thể phạm luật khi xây dựng nhà không phép, sai phép.

Ông Nguyễn Thế Phượng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thẩm định giá Việt Nam đồng tình với việc nâng giá đất nông nghiệp trong khu đô thị nhưng đề xuất mức điều chỉnh hợp lý hơn, chỉ nên ở mức 20% thay vì 65-70%. Ông đề xuất cụ thể mức thu tiền chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp: 30% đối với đất trong hạn mức và 50% đối với đất ngoài hạn mức.

Về phía cơ quan quản lý, ông Võ Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Bộ đang xem xét sửa đổi 6 nghị định liên quan, trong đó có Nghị định 71 về giá đất, để khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Các ý kiến góp ý cho Luật Đất đai sửa đổi sẽ được tổng hợp và hoàn chỉnh hồ sơ trình Chính phủ trước ngày 10/08/2025. Dự án luật sửa đổi này dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 và có hiệu lực từ đầu năm 2026.