Ngồi bệt ở gánh cải lương 5 không

7 giờ tối suất diễn mới bắt đầu, nhưng 6 giờ 30 khán phòng đã gần kín khách. Khán giả hầu hết là người trẻ và rất trẻ. Các hàng ghế được ưu tiên cho người lớn tuổi hơn và những người đến sớm nhất, còn lại được khuyến khích ngồi bệt trên tấm chiếu trải ngay sát sân khấu.

Không sử dụng thiết bị khuếch đại âm thanh, không nhắc tuồng, không kỹ xảo sân khấu, không quá 1 tiếng rưỡi thời lượng cho mỗi vở diễn, không giải lao. Tất cả nhạc cụ đều đánh mộc và trực tiếp, toàn bộ diễn viên phải đủ nội lực để ca không cần micro và đều phải thuộc tuồng. Khán phòng có khoảng 50 chỗ ngồi, các vở luôn được diễn đúng giờ, khán giả đến trễ 5 phút sẽ không được vào nhằm đảm bảo trải nghiệm của người xem cũng như cảm xúc của nghệ sĩ.

Đó là tiêu chí hoạt động của Gánh cải lương Thiên Lý - một dự án phi lợi nhuận được đạo diễn Leon Quang Lê và nghệ sĩ Tú Quyên (người đóng vai cô đào Thùy Vân trong phim Song lang, vai Hoa trong Quán Kỳ Nam) cùng nhau gây dựng vào tháng 8/2023, với mục tiêu tạo ra không gian mộc mạc, chân thành để cải lương được sáng đèn mỗi tuần; để người xem ở mọi thế hệ dễ dàng tiếp cận nghệ thuật truyền thống; và để những lớp diễn viên trẻ tiếp nối có một sân khấu nhỏ rèn nghề.

Suất diễn cuối cùng trong năm Ất Tỵ của Gánh cải lương Thiên Lý được dành cho tác phẩm kinh điển Bên cầu dệt lụa. Ở hồi cuối, khi công chúa Bích Vân bước ra, có những tiếng thở mạnh đã bật ra không kịp giấu vì xúc động và bất ngờ, bởi trước mặt họ lúc này là nghệ sĩ cải lương Xuân Lan - người đã rút lui khỏi ánh đèn sân khấu từ hơn 30 năm trước. Và công chúa Bích Vân chính là vai diễn gây ấn tượng mạnh mẽ nhất của bà trong lòng người mộ điệu. Nghệ sĩ Xuân Lan, năm nay 76 tuổi, ở giây đầu tiên bước ra, cũng không giấu được nỗi xúc động khi trở lại với nhân vật mà bà đã gắn bó cả quãng đời thanh xuân. Rất nhanh ngay sau đó, bà cuốn khán giả vào giọng ca nội lực, lối nhả chữ sắc gọn, phong thái đĩnh đạc và bản lĩnh dày dạn của người nghệ sĩ đã trải qua biết bao thăng trầm trong thánh đường nghệ thuật.

Đêm diễn khép lại trong một khoảnh khắc tĩnh lặng thiêng liêng trước khi những tràng vỗ tay ngưỡng vọng vang lên không dứt. Trong không gian cũ kỹ giữa lòng đô thị nhộn nhịp, Gánh cải lương Thiên Lý đã làm được một điều tuyệt đẹp: kéo người xem ngồi sát lại bên nhau, cùng khóc cùng cười, cùng trân trọng thưởng thức vẻ đẹp của những lời ca tiếng đàn được tạo nên bằng lòng thành.