Tấm thiệp Tết tròn 100 năm và thiệp xuân Bính Ngọ xưa

Lật giở những tấm thiệp Tết đã phai màu theo thời gian, ông Hiệp chăm chú đọc những lời chúc trên thiệp, rồi ông reo lên phát hiện có hai tấm thiệp được viết nhân Tết Bính Ngọ.

Thiệp Tết: Thời còn cung chúc tân xuân

Dù không ghi chú rõ năm nhưng ít nhất tấm thiệp có tuổi đời 60 năm - là thời gian vòng quay năm trùng nhau. Thời đó ông bà ta chưa dùng câu "Chúc mừng năm mới" mà viết "Cung chúc tân xuân".

Đó là một tấm thiệp làm thủ công cắt giấy với hình ảnh cô gái mặc áo dài, tay cầm giỏ hoa. Mái tóc ngắn và tà áo dài được cắt bằng giấy, kết hợp nét vẽ nhẹ nhàng trông thanh thoát. Lời chúc của người con trai viết đến người con gái ngọt ngào: "Xuân về với niềm vui tươi trong lòng người. Anh trao về em niềm tin yêu để ấp ủ trong những ngày xa cách nhớ thương". Tấm thiệp không ghi năm cụ thể mà ghi xuân Bính Ngọ.

Một tấm thiệp khác là thiệp in, hình ảnh tiệc bàn đào. Bức thiệp viết những lời yêu thương của cô gái dành cho chàng trai mình thương:

"Anh mến, xuân về với bao nỗi vui buồn trong lòng em. Gửi đến anh những lời chúc vui và nhiều may mắn trong năm mới và không gì hơn là ước mong chúng ta sẽ thương và nhớ nhau mãi mãi dù ở trong hoàn cảnh nào". Cuối thư viết: "Kỷ niệm giao thừa xuân Bính Ngọ".

Ông Hiệp còn đang giữ tấm thiệp xuân tròn 100 năm tuổi của Pháp. Mặt trước thiệp in hình phong cảnh thiên nhiên đen trắng, song kỹ thuật in tạo chiều sâu khiến bức ảnh trông như ảnh 3D. Bên trong là lời chúc mừng năm mới viết bằng tiếng Pháp. Thiệp được gửi từ Marseille (Pháp), đề ngày 6/1/1926.

Người gửi tên Suzanne, gửi đến bạn là Lucienne để cảm ơn lời chúc năm mới trước đó, đồng thời chúc bạn một năm mới hạnh phúc, dồi dào sức khỏe và kỳ nghỉ vui vẻ.

Tuy nhiên tấm thiệp xuân này không phải là cổ nhất. Bộ sưu tập thiệp xuân của ông Hiệp còn có thiệp của năm 1907, 1914 và 1916. Đây là những món quà do ông Philippe Chaplain, Chủ tịch Liên đoàn Di sản quốc gia Pháp, tặng cách nay hơn sáu năm.

Dấu vết trong tấm thiệp xưa

Bên cạnh thiệp Tết, bộ sưu tập của ông Hiệp còn có nhiều bao lì xì với đủ kích cỡ, màu sắc, hình ảnh trang trí. Có bao chỉ nhỏ bằng hai ngón tay, vừa đủ đựng một tờ tiền nhỏ; bao lớn có kích thước gần bằng 1/2 bàn tay.

Ông Hiệp nói: "Giữ những tấm thiệp này với tôi không chỉ là giữ lại giấy và mực mà là giữ lại ký ức của một thời người ta còn dành vài phút để nghĩ về nhau. Mỗi tấm thiệp đều có một câu chuyện - có thiệp của bạn bè, đồng nghiệp, anh em cũng có cả những tấm rất riêng tư của tuổi trẻ và tình yêu".

Ông cho rằng điều thú vị là thiệp viết tay luôn có dấu vết của con người: "Nét chữ, lựa chọn từ ngữ, cách xưng hô… Thời đại số gửi lời chúc nhanh hơn nhưng cũng phai nhanh hơn. Còn thiệp xuân thì ở lại - lâu đến mức có lúc mở ra đọc lại, mình như thấy người viết đang mỉm cười ở đâu đó".

Những lá thư mới nhất ông Hiệp mới phát hiện gần đây khi dọn nhà là những lá thư do cha ông viết gửi ông nội trong những ngày gần Tết. Trong thư, ba ông xưng con và gọi cha là cậu.

Thư viết: "Bạc Liêu, 30-1-1956. Cậu gửi cho con chiếc xe lửa con mừng lắm. Con ráng học cho giỏi đặng để cậu mợ mừng, mợ dạy con làm toán cọng, con làm không được mợ đánh con bầm đít, Tết cậu về hay không cậu. Con nhớ cậu lắm". Cuối thư viết: "Con chào ba, con của ba, ba nhớ con không". Đọc thư thấy tình cảm của cậu bé 5 tuổi xa ba, nhớ và thương ba.

Nguồn: